osmaniyenin kıyafetleri , osmaniyenin yöresel kıyafetleri , osmaniyenin yöresel giysileri , osmaniyenin bayan kıyafetleri , osmaniyenin erkek kıyafetleri , osmaniyenin yöresel bayan kıyafetleri , osmaniyenin yöresel erkek kıyafetleri , osmaniyenin yöresel bayan giysileri , osmaniyenin yöresel erkek giysileri
1- Başa giyilenler:
(Keçe külah- Bez terlik- jest olarak kefiye)
2- Üste giyilenler:
Sırma boz aba – Mavi cepken – Sırma yelek- Yakasız gömlek – Çuha şalvar -Trabulus – kuşak (Poşi)
3- Ayağa giyilenler:
Kırmızı ve siyah yemeni- Kırmızı postal
4- Jestler
Para kesesi- kama
Başa giyilenler:
Terlik-Börk;
Terlik genel olarak yöre insanının yaz sıcağında giydikleri, koni şeklinde küçük delikleri olan ve delik etrafı işlemeli, ucu püsküllü bir erkek kıyafetidir. Terliğin delikleri başın hava almasını sağlamak için yapılmış, deliklerin simetrik yapılmasına özen gösterilmiş olup, delik çevresi ipek böceğinin heril denen işlenmemiş ham ipliği ile sırınarak işlenmiştir. Heril ipliği ipek ve altın sarısı renktedir. Bu işleme türüne yörede “Gazez” denmektedir.
Başa giyilen erkek başlıklarına yörede “BÖRTK bir diğer adıyla TERLİK” denmektedir. Terlik üzerine kefiye veya kahverengi ile siyah poşular bağlanmaktadır.
Terlik genel olarak Osmaniye’nin ova köyleri olarak adlandırılan, Çukurova’daki köylerinde kullanılmaktadır. Terlik üzerine kefiye sarılarak kefiye uçları sol yana bırakılmaktadır
Terlik, yanlarının delik olması sebebi ile yazları serin ve görünüş itibarı ile şık durmaktadır
Yörede kışlık kıyafetlerle birlikte giyilen bir kıyafettir. Koni şeklinde keçeden yapıldığından adına keçe külah denmektedir. Koni şeklinde keçenin uçları geriye kıvrılarak, giyilir ve üzerine kefiye bağlanır.
Kefiye:
Püsküllü terlik (Börk) ve keçe külah üzerine bağlanan çeşitli renklerde ince poşidir. Renkleri genellikle sarı, siyah, yeşil ve kırmızı olmaktadır.
Osmaniye’de başa giyilen kıyafetleri anlatan dörtlükler
Ağı kefiye başında
Azgın yarası döşünde
Öldürmüşler Poyrazoğlun
Yılanlı taşın başında
Bir başka ağıdın dizelerinde ise
Bir yiğit fesin giyiyor
Püskülcüğü ben olaydım
Ben olaydım, ban olaydım
Sen sallanda ben öleydim
Terlik dikerim telinen
Selam salarım yelinen
Bazarmı olur bire yiğit
Bahçede biten gülünen
Kese terlik dikilmedi
Namazlağa dokunmadan
Yaz gününe sarı çiçek
Elif bunu sokunmadı
Üste giyilenler:
Aba
Dokuması natürel koyun yününden, (Koyunun boyanmamış yünü kirli beyaz görünümdedir) yörede ıstar denen (Kilim dokuma tezgahı) tezgahlarda elde dokunur. Kolları dirseklere inecek şekilde uzun, kollar işlemelidir. Yakadan eteğe kadar olan göğüs kısımları ve sırta gelen kısımları çeşitli motiflerle işlemelidir. Aba üzerindeki motifler dokumanın kendinden olduğu gibi, dokuma sonrasında da heril denen ipek ipliği ile çeşitli motiflerle işlenebilmektedir. Aba natürel koyun yününden olduğundan renk kirli beyaz ve açık kahve renklerinde olduğundan yörede adına “Boz aba” denmektedir. Aba üzerindeki motifler genellikle kilim motifleri küçültülerek işlenmiştir. Genellikle yiğitliği simgeleyen koç boynuzu, parlaklığı simgeleyen, yıldız motifi ve çoğalmayı simgeleyen zincir motifleri kullanılmıştır. Bu işlemelerden dolayı sırma aba olarak da adlandırılmaktadır.
Aba dokuması sert olması nedeni ile şalvarın üzerine salıverilerek giyildiği gibi daha sıkı olması için, kış aylarında etekleri şalvarın içine salınarak üzerinden Tarabulus kuşak bağlanmaktadır.
İlin soğuk dağ kolu köylerinde aba kuşağın üzerine salıverilir. Ancak yörede en yaygın olarak kullanım şekli şalvarın içine salınarak bele Tarabulus yada Hama kuşağının sıkıca bağlanmış şeklidir
Abanın ve börkün arkadan görünüşü
(Kefiye ve poşu bağlanmış başlıklar)
(Kurtuluş savaşının çete komutanlarından Dervişiye köyünden Beycioğlu Ali Ağanın 1920 li yıllarda kullandığı abadır. Ali ağa Osmaniye merkez köylerinden Dervişiye köyünde soyadı Beycioğlu olan ailenin büyüğüdür.)
Aba ile ilgili maniler
Sırma aba giyerdin dalına uygun
Eşkıya olanlar yatarmı baygın
Kaş ile kirpikler gözüne uygun
Dağlarda bir idin kul Avşaroğlu
Sırma Cepken (Mavi Cepken)
Genel olarak koyu renk kaba dokunmuş kumaşlardan yapılır. Kollarının uzunluğu dirseğe kadar uzun, önü aba gibi açık, kol ve yaka ile sırta gelen kısımları yöresel motiflerle işlemeli olduğundan sırma cepken denilmektedir. İşleme ipliği yörede yaygın olarak kullanılmış ipek böceğinin “Heril” denen işlenmemiş ham ipliği ile yapılmıştır. Herilin rengi altın sarısı renktedir. Günümüzde bu ipliğin yerini sırma ipliği denen (Sim” iplik almıştır.
Cepkenin işlemesi kadınlar ve genç kızlar tarafından yapıldığından, genç kızların gönlündeki eş tiplerini yansıtmaktadır. Türkmen motiflerinin dili çözüldüğünde bu motiflerin Yiğitliği, hakimiyet duygusunu, kahramanlığı ön plana çıkardığını görmekteyiz. Bu sebeplerden dolayıdır ki; cepken ve aba üzerine” Koç boynuzu, yıldız ve zincir “ motiflerinin hakim olduğu görülmektedir.
Sırma cepken önden ve arkadan görünüşü. Sırma cepken abadan daha az kullanılan “Ellik” adı verilen önemli günlerde giyilen, mavi kadife ve koyu renk kalın kumaşlardan yapılmakta, sırtına, yakasına, eteklerine yörede kullanılan Koç boynuzu, su yolu, zincir adı verilen Türkmen motifleri işlenmektedir. Motif işlemeleri ipek böceğinin ham ipliği ile işlenmektedir.
1- Başa giyilenler:
(Keçe külah- Bez terlik- jest olarak kefiye)
2- Üste giyilenler:
Sırma boz aba – Mavi cepken – Sırma yelek- Yakasız gömlek – Çuha şalvar -Trabulus – kuşak (Poşi)
3- Ayağa giyilenler:
Kırmızı ve siyah yemeni- Kırmızı postal
4- Jestler
Para kesesi- kama
Başa giyilenler:
Terlik-Börk;
Terlik genel olarak yöre insanının yaz sıcağında giydikleri, koni şeklinde küçük delikleri olan ve delik etrafı işlemeli, ucu püsküllü bir erkek kıyafetidir. Terliğin delikleri başın hava almasını sağlamak için yapılmış, deliklerin simetrik yapılmasına özen gösterilmiş olup, delik çevresi ipek böceğinin heril denen işlenmemiş ham ipliği ile sırınarak işlenmiştir. Heril ipliği ipek ve altın sarısı renktedir. Bu işleme türüne yörede “Gazez” denmektedir.
Başa giyilen erkek başlıklarına yörede “BÖRTK bir diğer adıyla TERLİK” denmektedir. Terlik üzerine kefiye veya kahverengi ile siyah poşular bağlanmaktadır.
Terlik genel olarak Osmaniye’nin ova köyleri olarak adlandırılan, Çukurova’daki köylerinde kullanılmaktadır. Terlik üzerine kefiye sarılarak kefiye uçları sol yana bırakılmaktadır
Terlik, yanlarının delik olması sebebi ile yazları serin ve görünüş itibarı ile şık durmaktadır
Yörede kışlık kıyafetlerle birlikte giyilen bir kıyafettir. Koni şeklinde keçeden yapıldığından adına keçe külah denmektedir. Koni şeklinde keçenin uçları geriye kıvrılarak, giyilir ve üzerine kefiye bağlanır.
Kefiye:
Püsküllü terlik (Börk) ve keçe külah üzerine bağlanan çeşitli renklerde ince poşidir. Renkleri genellikle sarı, siyah, yeşil ve kırmızı olmaktadır.
Osmaniye’de başa giyilen kıyafetleri anlatan dörtlükler
Ağı kefiye başında
Azgın yarası döşünde
Öldürmüşler Poyrazoğlun
Yılanlı taşın başında
Bir başka ağıdın dizelerinde ise
Bir yiğit fesin giyiyor
Püskülcüğü ben olaydım
Ben olaydım, ban olaydım
Sen sallanda ben öleydim
Terlik dikerim telinen
Selam salarım yelinen
Bazarmı olur bire yiğit
Bahçede biten gülünen
Kese terlik dikilmedi
Namazlağa dokunmadan
Yaz gününe sarı çiçek
Elif bunu sokunmadı
Üste giyilenler:
Aba
Dokuması natürel koyun yününden, (Koyunun boyanmamış yünü kirli beyaz görünümdedir) yörede ıstar denen (Kilim dokuma tezgahı) tezgahlarda elde dokunur. Kolları dirseklere inecek şekilde uzun, kollar işlemelidir. Yakadan eteğe kadar olan göğüs kısımları ve sırta gelen kısımları çeşitli motiflerle işlemelidir. Aba üzerindeki motifler dokumanın kendinden olduğu gibi, dokuma sonrasında da heril denen ipek ipliği ile çeşitli motiflerle işlenebilmektedir. Aba natürel koyun yününden olduğundan renk kirli beyaz ve açık kahve renklerinde olduğundan yörede adına “Boz aba” denmektedir. Aba üzerindeki motifler genellikle kilim motifleri küçültülerek işlenmiştir. Genellikle yiğitliği simgeleyen koç boynuzu, parlaklığı simgeleyen, yıldız motifi ve çoğalmayı simgeleyen zincir motifleri kullanılmıştır. Bu işlemelerden dolayı sırma aba olarak da adlandırılmaktadır.
Aba dokuması sert olması nedeni ile şalvarın üzerine salıverilerek giyildiği gibi daha sıkı olması için, kış aylarında etekleri şalvarın içine salınarak üzerinden Tarabulus kuşak bağlanmaktadır.
İlin soğuk dağ kolu köylerinde aba kuşağın üzerine salıverilir. Ancak yörede en yaygın olarak kullanım şekli şalvarın içine salınarak bele Tarabulus yada Hama kuşağının sıkıca bağlanmış şeklidir
Abanın ve börkün arkadan görünüşü
(Kefiye ve poşu bağlanmış başlıklar)
(Kurtuluş savaşının çete komutanlarından Dervişiye köyünden Beycioğlu Ali Ağanın 1920 li yıllarda kullandığı abadır. Ali ağa Osmaniye merkez köylerinden Dervişiye köyünde soyadı Beycioğlu olan ailenin büyüğüdür.)
Aba ile ilgili maniler
Sırma aba giyerdin dalına uygun
Eşkıya olanlar yatarmı baygın
Kaş ile kirpikler gözüne uygun
Dağlarda bir idin kul Avşaroğlu
Sırma Cepken (Mavi Cepken)
Genel olarak koyu renk kaba dokunmuş kumaşlardan yapılır. Kollarının uzunluğu dirseğe kadar uzun, önü aba gibi açık, kol ve yaka ile sırta gelen kısımları yöresel motiflerle işlemeli olduğundan sırma cepken denilmektedir. İşleme ipliği yörede yaygın olarak kullanılmış ipek böceğinin “Heril” denen işlenmemiş ham ipliği ile yapılmıştır. Herilin rengi altın sarısı renktedir. Günümüzde bu ipliğin yerini sırma ipliği denen (Sim” iplik almıştır.
Cepkenin işlemesi kadınlar ve genç kızlar tarafından yapıldığından, genç kızların gönlündeki eş tiplerini yansıtmaktadır. Türkmen motiflerinin dili çözüldüğünde bu motiflerin Yiğitliği, hakimiyet duygusunu, kahramanlığı ön plana çıkardığını görmekteyiz. Bu sebeplerden dolayıdır ki; cepken ve aba üzerine” Koç boynuzu, yıldız ve zincir “ motiflerinin hakim olduğu görülmektedir.
Sırma cepken önden ve arkadan görünüşü. Sırma cepken abadan daha az kullanılan “Ellik” adı verilen önemli günlerde giyilen, mavi kadife ve koyu renk kalın kumaşlardan yapılmakta, sırtına, yakasına, eteklerine yörede kullanılan Koç boynuzu, su yolu, zincir adı verilen Türkmen motifleri işlenmektedir. Motif işlemeleri ipek böceğinin ham ipliği ile işlenmektedir.