vitray

-MiHR-

Özel Üye
Özel Üye
Camın Renkli Dünyası
Vitray
​

Esnaf Köşemizde bu ay kökleri yüzyıllara dayanan çok değerli bir sanata yer veriyoruz. Camı süsleyerek büyüleyici bir güzelliğe bürünmesine yol açan bir sanatı, vitray sanatını tanıtıyoruz. 1995 yılından bu yana Ankara Siteler'de faaliyet gösteren Özdeş Kristal'in Genel Müdürü Cumali Özdeş, cama giydirilen büyülü güzellikleri anlatıyor.

Kültürümüze, tarihimize ışık tutan en değerli varlıklarımızdan biridir el sanatlarımız. Atalarımız yıllar boyunca ağaca, taşa, bakıra, cama sevdasını, acılarını, hüznünü, sevinçlerini işlemiştir. Gördükleri her güzelliği, yaşadıkları her hissi belgelemek istercesine sabırla, aşkla işlemişlerdir üstelik. İşte bu sabrın, bu aşkın en güzel örneklerinden biri de vitraydır. Vitray birbirine bağlı kurşun bölmelere yerleştirilmiş renkli cam parçalarından oluşan bir süsleme sanatıdır.
Yapılan araştırmalara göre vitray sanatı eski çağdan beri biliniyor. Arkeolojik kazılar vitray sanatının 1'inci yüzyıldan beri kullanıldığını gösteriyor. Kaynaklar, vitrayın gelişimini Bizans'a borçlu olduğunu belirtiyor. Olgunluk çağına 13'üncü yüzyılda ulaşan vitray, Türk tarihine Selçuklular döneminde giriyor. En güzel örnekler ise 16'ncı yüzyıldan sonra veriliyor. Topkapı Sarayı, Süleymaniye Camii, Yeni Camii, Sultan Ahmet Camii, Şehzade Türbesi vitray sanatının en güzel örnekleri olarak gösteriliyor. Ünlü sanatkârlar sanatlarına servi ağaçlarını, bahar dallarını, laleleri, karanfilleri konu ediniyor. Vitray aynı zamanda cami içindeki diğer süslemelerle de kullanılıyor. 18'inci yüzyılda başlayan Avrupa etkisiyle klasik motifler yerlerini madalyonlara, barok desenlere bırakıyor.
Günümüzde, yaşanan gelişmelere koşut olarak cam sanatının tekniği bir takım değişikliklere uğradı ve teknikler çeşitlendi. Vitray da bu değişikliklerden etkilendi. Örneğin vitrayda çok çeşit teknikler bulunuyor. Boyalı vitray, tiffany vitray, mozaik vitray, macunlu vitray, kurşunlu vitray, füzyon vitray, kesme vitray bunlardan sadece birkaç tanesi. Giderek daha çok önem kazanan vitray, bugün yine cami süslemelerinde, lüks konutlarda kullanılıyor ama daha çok iç mimaride kullanım alanı buluyor. Vitrayın üretimine gelince... Bu konudaki ayrıntıları konun ustasından Özdeş Kristal'in Genel Müdürü Cumali Özdeş'ten alıyoruz.
Özdeş, öncelikle Genel Müdürlüğünü yaptığı, Ankara Siteler'de faaliyet gösteren Özdeş Kristal'i anlatıyor: “Özdeş Kristal, 1995 yılında, Ankara Siteler’de faaliyetine başladı. Kuruluşumuzdaki amacımız, az sayıdaki vitray sanatçısını bir çatı altında toplamak, ve yeni bir kalite anlayışıyla değişik tekniklerde vitray üretmekti. Ancak sektördeki malzeme sıkıntısı, malzeme temininin zorluğu, bizi hem imalat yapmaya hem de market tarzı bir işletme kurmaya zorladı.
Özdeş Kristal olarak şu anda, Türkiye'nin herhangi bir yerindeki vitray sanatçısına sadece telefon uzaklığındayız. İhtiyaç duyulan tüm malzemeleri ilk elden sanatçılara ulaştırmaktayız. Ayrıca bevel (açılı kesme) figürleri, kurşun çubuklar gibi bazı malzemeleri isteğe göre üreterek vitray sanatçılarının özel tasarımlarını gerçekleştirmelerine imkan tanıyoruz. Vitray imalatı yapmamızdan dolayı, malzemelerdeki kaliteyi en yüksek seviyede, fiyatı mümkün olan en düşük seviyede tutmaya çalışıyoruz.”
Şirket olarak, teknik kapasite ve imalat çalışmaları bakımından Türkiye'de önemli bir yere sahip olduklarını ifade eden Özdeş, “Vitray ve cam dekorasyon alanında birçok yeniliklere öncülük etmekteyiz” diyor.
Vitray sanatının çok ayrı ve özel bir yeri olduğunu söyleyen Özdeş, bu sanatın çoğu kez camla ilgili diğer sanatlarla karıştırıldığından yakınıyor ve “Günümüzde her şeye vitray deniliyor. Vitray sadece kurşunla yapılan çalışmaya denir. Camı boyadığınızda mozaik tekniğiyle yapılan çalışmaya da Amerikan tiffany tekniği denir. Yani bunlara vitray denmez. Tiffany vitray bakırla, vitray ise kurşunla yapılır. Ama günümüzde her şey vitray olarak anılıyor” diyor. Özdeş sözlerine şöyle devam ediyor: “Günümüzde Amerikan tiffany tekniği daha çok kullanılıyor. Çünkü tiffany tekniğinde bakır cam birleşim aralarına tam eriyerek aktarıldığı için camlar yerinden oynamaz ve daha sağlıklı olur.”
 
Ce: vitray

az yapmadım vitrayı çok iyi bilirim ve severim ama malesefki ailemden kaynaklanan nedenlerle tüm aktivitelerimi yapamaz oldum...
eyvallah canım...
 
Back
Yukarı